Welkom bij The Keris

Allereerst moet ik naar voren brengen dat ik begrippen over de keris en andere tosan aji (uitspr. tossan adjie - edele wapenen) noch wil bevestigen noch ontkennen. Het verdient aanbeveling te onderzoeken hoe de cultuur van de keris of tosan aji in onze gezamenlijke levensstijl verdienstelijk kan zijn. Om die reden wil ik de waarschuwing van onze voorouders naar voren brengen, "Janjine dudu jimat keramat, anaging angunging Gusti Kang Pinuji". De keris is geen amulet, eerder een "piyandel", zekerheid, (hoop, gebed, en geloof), een lofwaardig voorwerp om De Schepper te vereren. Eigenlijk bestaat de keris om de gemeenschap van dienst te zijn.

Keris en Magie

In 't kort, het verhaal van de keris gaat over kennis en wordt beschouwd als een manifestatie van de "Jiwa Jawi". Java is afgeleid van het woord Javana wat intelligente wijsheid betekent. Het woord keris is afgeleid van - mangker karana aris - hetgeen betekent: het op verstandige wijze zich terugtrekken uit deze wereld. Waar het de wereld van de keris betreft is het noodzakelijk om te strijden en de natuur, je innerlijk en de wensen van De Schepper te doorgronden.

De keris is een persoonlijk symbool, een piyandel, een rijke eigenschap; dat is het onwankelbare credo van de wereld van de keris. De keris heeft betekenis en inhoud; er moet vooral worden beseft dat de keris piwulang-wewarah (onderricht en aanwijzingen) bevat, advies voor een rechtvaardig en waarheidlievend leven (de hoop dat de mensheid wijs zal worden en verstandig).

De mens heeft eigenlijk slechts een wens: zich in de richting van De Schepper te begeven; en in de keris wordt de filosofie tot uitdrukking gebracht "sangkan paraning dumadi" (plaats van geboorte en doelstelling van het leven), "sangkan paraning pambudi" (de inzet om levensdoelstellingen te bereiken door middel van kennis) en "manunggaling kawula gusti" (de inzet om levensdoelstellingen richting te geven). Daarom toont en geeft de keris fysiek de grote lijnen aan van hoop, en terzelfdertijd het advies dat de mens steeds op zelfde wijze handelt en dezelfde houding heeft zoals die in de keris wordt weergegeven. De keris geeft gelijkmatig de menselijke methoden/inspanningen weer op weg naar De Schepper.

Er zijn rechte en gebogen kerissen, dit geeft de geest aan van "Teguh dalam niat, luwes dalam pelaksanaannya", vastberaden in voornemen, soepel in uitvoering, hetgeen betekent dat de mens wordt gevraagd wijs te zijn gedurende zijn leven, feksibel en niet star. De scherpte van de keris is niet bedoeld om anderen te bestrijden maar om jezelf te bestrijden. De keris is niet bedoeld om te doden maar om jezelf te beschermen; dit wordt heel moeilijk om te scheiden of om verschil tussen te zien indien iemand echt naar macht streeft. Het betekent dat je in staat moet zijn om je innerlijke verlangens te beheersen.

Empu en Keris

Waar ligt dan de magie van de keris? In de Javaanse filosofie wordt in grote lijnen aangegeven dat "Bapa (wong tuwo) tapa, anak nampa, putu nemu, buyut katut, canggah kesrambah", hetgeen betekent dat als de vader (ouders) zich liefdevol gedragen dan zullen hun kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen en afstammelingen deze gave ook in ontvangst nemen. De zorg die in zijn werkstuk wordt betracht door een Empu (keris meester), waarbij hij zijn lichaam veronachtzaamt en minstens 3 maanden lichamelijke onthouding ontbeert, verschaft hem grote macht die wordt weergegeven in de betovering die in de empu's mokerslagen tot uiting komen terwijl hij onder voortdurende liefdevolle zorg verhit en smeedt.

De gebeden van de empu nemen de vorm aan van bezweringen die worden weergegeven door een cassette speler, welke daarop wordt opgenomen in de keris en tosan aji. Die cassette kan weer worden afgespeeld indien de eigenaar van de keris weet op welke wijze dit moet. Daarom is er in de wereld van de keris een gedrag/ritueel die moet worden gevolgd door de persoon die een keris koopt. De keris wordt gekocht met geld, maar er is iets dat nog belangrijker is, de zorgvolle houding; er is een algemeen bekend gezegde: "Tyas manis kang mantesi ruming wicara kang mranani, sinembah laku utama" (Een goed hart dat steeds de boventoon voert, geurige discussies die steeds aantrekkelijk zijn, in aanvulling van een verheven gedrag). Zonder zo'n gedrag is de keris onbelangrijk.

Een betrouwbare keris heeft ook betrouwbaar gedrag nodig daarom zal, zelfs al zouden we een Gajah Mada keris bezitten, zonder een overeenkomstig gedrag die keris waardeloos worden omdat haar magische krachten niet tot leven zullen worden gewekt. Zelfs al is een keris van een lage exoterische klasse, echter haar eigenaar van nobel gedrag, dan zal die keris toch betekenisvol worden gedurende het leven van de eigenaar.

Dit stuk over begrip voor de keris als een manifestatie van "Jiwa Jawi" geldt niet alleen voor de Javaanse etnische groepering, maar voor Java in de betekenis van Javana, hetgeen betekent "intelligente wijsheid".

Bron: lebah_kecil

De Keris Een Manifestatie Van "Jiwa Jawi"